Allirona

Erresilientziaren erronka

Petronor — Wed, 10 Mar 2010 15:47:00 GMT

Tsunamiek, lurrikarek eta bestelako natura-hondamendiek indarrean jarri dute erresilientzia hitza. Jatorriz, latinetik datorren hitza, resilire, atzera egin, lehenera itzuli, lehengo lepotik jarraitu ahal izan. Oinarriz, fisikan landutako ideia da, alegia: hainbat presio handi jasan ostean materialek lehenera itzultzeko duten gaitasuna. Psikologian ere erabili ohi da, egoera eta zailtasun latzak gainditzeko pertsonek duten ahalmena adierazteko. Eta, ildo beretik, gizarte-zientzietan, hainbat hondamendiren ondotik burua altxatzeko herriek izan dezaketen adorea.

Bada, berriz, laugarren zentzurik. Izan ere, tsunamiek, lurrikarek eta gainerako sarraskiek eragin ohi dituzten hondamendietatik ateratzeko bizkortasunari dario erresilientzia hitzaren zentzu berria. Hau da, bere azpiegiturak, eraikuntzak, zerbitzuak, antolamendu-sistema eta ohiko bizimodua bat-batean alferrik galtzen dituzten gizarteek ustebako gainbeherada horretatik lehenbailehen irtetzeko prestakuntza. Eta prestakuntzak aldez aurretik prestatu izana esangura du.

Nolabaiteko adibideren bat jartzekotan, post hau irakurtzen diharduzun zuk zeuk ez duzu inondik ere uste bat-batean argia joango zaizunik. Baina, joango balitzaizu, zein da zure erresilientzia-maila? Sukaldeko kajoi-zuloren batean duzun kandela? Piladun linternaren bat, behar bada? Gas-iturri aproposen bat, agian? Guzti horrek baliagarri litzaizuke oheratzeko eta, behar bada, baita libururen bat irakurtzeko ere. Baina, ordenadore aurrean jarraitzeko gutxienik argindarra eragingo lukeen makina elektrogenoa beharko zenuke.

Segurutik zure etxean ez dago argia joaten den kasuetarako seinale fluoreszenterik, ezta eskailera-buruan ere. Baina bai, ordea, zinemetan, antzokietan eta areto publikoetan; bai harmailetan eta baita kanpora ateratzeko ate-gainetan ere. Legez derrigortuak gainera. Segurtasunaren izenean gogoan izan beharreko erresilientzia-betekizunak dira.

Bat-bateko istripu garauek frogatzen dute gure zibilizazioak eraikitako azpiegiturak zein ahulak diren. Baina ez eraikuntza fisikoak erraz asko birritzen direlako soilik, baita birrinketa horrek sortarazten duen anabasetik ateratzeko eta lehengora itzultzeko mortalak eta bi egin arren urteak behar ere behar izaten direlako. Horrelakoetan, gure gizarte garatu honen erresilientzia ia hutsaren hurrengoa da.

Beraz, zer egin argia joaten denean komunikazioek eta sistema informatikoek indarrean jarraitzerik izan dezaten? Zer asmatu ohiko edozein trafiko-mota ezinean geratzen denean beste aukeraren bat izateko? Zer burutu gainbehera etorritako eraikinen azpian gelditzen diren pertsonen berri izateko? Zer bideratu larrialdi horietan zer jan eta zer edan falta ez dadin? Horra erresilientziaren erronka.

“Tan necios como queramos ser”. Ameriketan soil-soilik?

Petronor — Sun, 07 Mar 2010 21:38:00 GMT

Orain hurrengo blog beronetan eman nuen Thomas L. Friedman kazetariaren azken liburuaren berri. Izenburu nagusia Caliente, plana y abarrotada da eta azpian, berriz, zera dio: Por qué el mundo necesita una revolución verde. Aitortu behar dut nik neuk azpiko bigarren ideia honengatik erosi nuela batez ere liburua, eta azpidatzi horri dariokeen gaiarengatik, alegia, klima aldaketa, ingurumena, energia-erronka, berriztagarriak, nuklearra etab. Baina, esan dezadan orain, liburuaren mamia hori guztia baino askoz ere gehiago dela.

Besteak beste bada kapitulu bat, Tan necios como queramos ser izenekoa, non klima aldaketaz, ingurumenaz eta energia-erronkaz hitzerdirik ez den aipatzen eta bai, ostera, Estatu Batuek bizi duten zuloaz, “amerikar ametsa” delakoaren gainbeherakadaz eta azken krisialdiaren nondik norakoaz.

“La Gran Recesión no fue producto únicamente de triquiñuelas financieras, hipotecas basura y colapsos éticos. Sí, éstos fueron grandes propulsores, pero existe, en realidad, un problema más hondo que es la causa fundamental: una determinada conexión entre el rendimiento escolar, el trabajo duro y la prosperidad se quebró”. Eta hainbatek galde dezake: Ameriketan soilik?

Friedmanen ustez arriskurik handiena ez omen da orain arte gertatu den maldan beherako joera hori, gertatzen ari denaz jabetu nahi ez izana baino: “El proceso será lo suficientemente lento como para que nos sintamos a gusto y lo neguemos”. Eta galdera: Ameriketan soil-soilik?

Hamar milioi zuhaitz landatu beste

Petronor — Sat, 06 Mar 2010 16:21:00 GMT

Petronorrek 9 milioi euroren inbertsioa egingo du aurten bere energia-eraginkotasuna areagotzeko. Helburua zera da: orain arteko ekoizpen-maila berbera lortzeko erregai kontsumoa urritu eta CO2 gutxiago ixuri. Hain zuzen ere, urtero 20.000 tona erregai aurreztu eta, ixuritan, 60.000 tona CO2 murriztu.

Bederatzi milioi euroren inbertsioaz Petronorrek urtero murriztuko dituen CO2ko 60.000 tona horiek urteroko ixurien %3 bezainbat dira. Teknikarien iritzi-moldetan ikaragarri asko eta kanpotik ikusita, berriz, behar bada ez horrenbeste.

Hala ere, dimentsio horiek nolabait ulertzeko, gogoan izan behar da 60.000 CO2 ixuri murriztea 10 milioi zuhaitz landatzea bezainbat izango litzatekeela. Hau da, 50.000 futbol-zelaitan sartzen diren beste zuhaitz edota Bizkaiko lurrazal osoaren %12.

Elektronika, energia, bioteknologia…

Petronor — Thu, 04 Mar 2010 12:18:00 GMT

“Gure ekonomiaren ardatzik indartsuenetakoa industria da, eta euskal industriaren ahalmenaz baliatu beharra dugu krisialditik ateratzeko” adierazi du gaur goizean Gillermo Ulacia Innobasqueren presidenteak, atzo Lopez lehendakariak hogeitaka aholkularirekin batera Ajuria Enean izandako bilera ostean.

Honelakoetan izan daitezkeen eztabaida eta iritzi-miritzi politikoen gainetik badira hiruzpalau xehetasun gogoan hartzekoak, alegia:

1. Industriak berebiziko eragina du euskal ekonomiaren baitan. Esaterako, industria Espainiaren BPGren %15 da, Euskal Autonomia Erkidegoan %27 den artean. Beraz, gure ekonomia industriaren osasunaren araberakoa izango da.

2. Euskadiren beste ahalmenetako bat jendearen trebakuntza teknologikoa da. Gogoan izan gero, espainiar estatu guztian egiten diren goi-prestakuntzako lan-eskaintzen %12,87 euskal enpresek sortarazten dituztela.

3. Euskal teknologia goi mailakoa da. Espainiako teknologi-parkeetan kontratupean egiten den ikerkuntza pribatu guztiaren %50 Euskadin egiten da.

4. Ulaciak gogoratu duenez, aurrera begira estrategikoak diren sektoreetako batzuk elektronika, energia, bioteknologia, garraioa eta farmazia dira eta, hain zuzen, euskal industriak izugarrizko urratsak jorratu ditu arlo horietan azken urteotan.

Honek guztiak ez du biharamuneko egoerarik aldatuko, ezta etziko eta etzidamukoa ere segurutik, baina gutxienez egoera zertan den eta nondik nora joan gaitezkeen jakitzea ez da ezelan ere gau erdiko ahuntzaren eztula izango.

Energia adimenduna

Petronor — Wed, 03 Mar 2010 13:27:00 GMT

Europa EIE II-2010 egitaraua dela-eta, datorren astean Energia Adimendun Jardunaldia eratuko du Energiaren Euskal Erakundeak Bilbon. Besteak beste, energia adimendunaren inguruan egin daitezkeen egitasmoentzako diru-laguntza ofizialak zertan diren azalduko du Jose Ignacio Hormaetxe zuzendari nagusiak. Hau da, industrian, garraiotan, hirigintzan, kogenerazioan zein beste hainbat arlotan energia adimendunaz egin nahi diren proiektuekiko diru-laguntzak.

Zer ote da Energia Adimenduna? Kontzeptu berria, segurutik, baina hurrengo urteetan gero eta sarriago entzun eta irakurri ahal izango duguna, ez baita alferrik energiaren etorkizuna adimenduna izango.

Oro har, eta laburbilduz, energia adimenduna deritzan izenaren atzekaldean bi ideia daude.

Energiaren erronka ezin da inozoa izan

Lehen eta behingoz, energia ezin izango dela inondik ere inozoa izan, argia eta azkarra baizik, adimenduna alegia. Energiaren erronkari ezin izango diogu itsumustuan erantzun, zentzuz eta tajuz baizik, “intelligentsiaz” beraz.

Arazoa globala da, bai mundu osoari dagokionez (ezin izango du inork kanpoan geratu) eta baita energia-mota guztiak (fosilak, berriztagarrriak eta nuklearra) bildu beharko ditugunez gero.

Energiaren Interneta

Gaur egun datuak, irudiak, informazioa eta entretenimendua Interneten sarez datozkigu, eta beretik jardun ahal dugu lanean, hezkuntzan, merkataritzan, medikuntzan zein hainbat zerbitzutan. Eta orain hogei urte ez bezala, denok ulertzen dugu horrela dela eta horrela izan beharko duela hurrengo urteetan. Ba, era berean, ildo beretik, hogei urte barru ere energia sarez etorriko da, baita energiaren erabilpena zein kudeaketa sarez ere egingo.

Izan ere, sarez erabaki ahal izango dugu bakoitzak bere etxean kontsumitu nahi duen energia-mota, zein tarifatan, zein ordutan eta zein hornitzailerekin nahiago duen. Gure argindar-zerbitzua sare-sistema unibertsalaren barruan kokatuko da eta, esate baterako, auto elektrikoa garajean aparkatua dagoen artean kargatu ahal izateaz gainera, gure autoa azpiegitura orokorraren baitan sartua egongo denez gero, sare beretik sistemak gure autoaren argindarra zurrupatu ahal izango du, sarea zentzu bikoizduna izango da-eta, joan-etorrikoa alegia.

Internetak gure informazio-moldeak aldatu dituen bezalaxe, energia-internetak gure energia-kontsumo ohiturak aldaraziko ditu.