Petronor

Hemen zaude: Hasiera » Berriak » Blog

  • Anton de Madariaga hil da, bizkaitar enpresari peto-petoa

    Anton de Madariaga atzo da, Plentzian, 91 urte zituela. Ondoezik oheratu eta ez zen biharamunean iratzarri. Iratxe alabak esan didanez, “trankil asko joan da, konturatu barik”. Anton de Madariaga XX. mendearen bigarren erdialdeko bizkaitar enpresaririk petoenetakoa izan zen. Hiruzpalau alditan baino ez nintzen berarekin egon, baina beti hartu ninduen, gozo eta lagunkoi. Goian bego.

    Anton de Madariaga genuen --diktaduraren azken urteetan zein demokraziaren aurrenengoetan-- euskal ekonomia suspertzeko, sustatzeko eta areagotzeko buru belarri saiatu zen belaunaldiaren ordezkaririk nabarmenenetakoa.

    Gorlizen jaioa, euskaldun zaharra, abertzalea, ondo hezia eta ikasia (Ekonomiaz Deustun eta Zuzenbideaz Valladoliden), Bilboko Banketxean, Iberdueron eta Bizkaiko Labe Garaietan lan egin ostean, Petronorren bultzagilea izan zen eta bertako zuzendari nagusi lehenik, kontseilari gero eta lehendakariorde, azkenik.

    Bilboko Merkataritza Ganberaren lehendakari izatera heldu eta talaia hartatik errotik arduratu zen Bizkaiko industriak bizi zuen atzerapenaz (azpiegiturez, energiaz zein zerbitzuez) eta, lehiakorragoa izan zedin, hamaika egitasmo eragin eta indarrean jarriarazi zituen.

    Lau urtez Plentziako alkate (EAJ). Irakurle sutsua, historia-gaien zale, euskal ekitaldien eta diktadura-garaian sortu ziren lehen euskal eskolen laguntzaile isil.

    MadariagaAkiHitoJaponiako printzea zela, Aki Hito enperadoreak Petronor bisitatu zuen 1973an. Argazkian, Anton de Madariaga agurtzen

    VISITA RSBAP28 5 83 1Anton de Madariaga, Rafael Ossa-Echaburu kazetaria, Henrike Knörr euskaltzaina eta Leizaola lehendakari "zaharra", Muñatones gazteluan, 1983an.

    Madariaga2Aurrez aurre, Juan Jose Pujana, Eusko Legebiltzarraren lehendakaria zena 1983an.

     
  • Espainiako langabezia, sekula baino handiagoa

    Espainiako lanik eza sekula baino handiagoa da eta Euskal Autonomia Erkidegokoa, berriz, 1997tik hona izan dugun handiena, baina 1981-1996 arteko hamazazpi urteetan izandakoa baino txikiagoa. Hau da, besteak beste, INEk jakinarazitako datuen bildumenik laburrena.

    Espainiako Estatistika Nazio Institutuak argitara eman berri ditu 2012ko laugarren hiru hilabeteko lan-datuak, iazko azkenak edo urte zaharra zein egoeratan amaitu zen adierazten duten datuak alegia.

    Espainiako lanik eza %26,55 beste zen abenduaren 31an. Hau da, 1981etik honako daturik eskasena eta, behar bada, 1936-39ko gerraostean sekula izan den larriena.

    Euskal Autonomia Erkidegoaren datua, berriz, 1997tik hona izandako handiena baina, ahaztuxea den arren, 1981tik 1996ra arteko hamazazpi urteetan izandakoa baino urriagoa.

    Ahaztuxeak diren beste datu bi honako hauek dira. Batetik, 1981etik 1995ra bitartean Euskal Autonomia Erkidegoko langabezia Espainiakoa baino handiagoa izan zela, urtez urte. Eta, bestetik, azkenengo hogeita hamabi urteotan, hamahirutan baino ez dugula izan %15etik beherako langabeziarik.

     PARO 1981-2012

     
  • Krisialditik ateratzeko errezeta: konfiantza eta elkarlana

    Konfiantza eta elkarlana, hona Edurne Pasabanen errezeta, krisialditik ateratzeko. Holaxe adierazi zuen, aurreko larunbatean, Marcelo Gangoiti sarien ekitaldian. Mendigoizaleen hitz-moldeak erabiliz, tolosarraren ustez “honezkero denok jabetu gara krisiaz, egokitu gara krisialdi-girora, 'aklimatatu' gara, eta, orain, kanpamendutik ateratzeko ordua da”.

    Edurne Pasaban hizlari nagusia izan zen, Muskizen, aurtengo Marcelo Gangoiti sarien emanaldian eta, galderantzunen txandan, Juan Ignacio Motiloa industria-sailburuorde berriak itaundu zion zein ote litzatekeen, haren ustez, egoera latz honen aurrean azaldu beharreko jarrera. Tolosar mendizaleak bi ideia aipatu zituen labur asko: konfiantza eta elkarlana.

    Pasabanek adierazi bezala, “ezinbesteko aklimatazio-garaia pasatu da, denok moldatu behar izan dugu krisialdi-girora, kanpamendutik ateratzeko ordua da, eta aukera berriei aurre egiteko unea, konfiantzaz eta elkarlanean”.

    Edurne Pasabanen iritziz, sekulako ahalak ditugu, jende ikaragarri ondo prestatua, adorerik eta kemenik ez zaigu falta, baina “behar bada, urritxo elkarlanean, talde-lanean, arlo honetan badugu zer ikasirik”. Adibide gisa, aitortu zuen: “Jakina ni arrakasta dezente lortu duten hainbat mendizale-talderen aurpegia naizena, baina zalantzarik ez gero ni ez nintzela sekula iritsi naizen gailurretara iritsiko, atzean lan-talderik izan ez banu”.

    Ezaguna denez, Edurne Pasaban Industria Ingeniari Teknikoa da eta ESADE masterra. Aspaldiotan coaching alorrean dihardu lanean, ikastaroak eta mintegiak ematen; alegia, zelan enpresaren baitan ezarri, edozein zortzi milakotara igotzeko behar diren talde-lana, metodologia, motibazioa eta kemena.

    Edurne Pasaban, Muskizen

     
  • Larrialditarako jantzi adimenduen ikerketa europarra

    Europako hemeretzi talde ari dira Safeprotex egitasmoaren baitan jantzi adimenduak ikertu, landu eta garatu gurarik; merkatuan ez dagoena asmatzen, alegia. Hemeretzi europar lankide horietatik bat euskalduna da: Gaiker-IK4.

    Egitasmoaren helburua, oro har, zera: muturreko egoera larrietan jardun beharreko salbamendu eta sorospen-taldeentzat jantzi aproposak bezain seguruak egitea. Hau da, besteak beste, sutetan nahiz korronte elektrikotan lan egin ahal izateko moduko jantziak.

    Atzekoz aurrera, edozein jantzik unean uneko egoerarik arriskutsuenean erabiltzeko diseinu egokia behar du burutu; eta harako diseinua eraz eta moldez egituratu edo josi aurretik, oihal berezia behar du izan; eta oihal berezi hori ehuntzeko, hari aproposa; eta hari aproposa lortzeko, lehengai aukerakoa. Eta, hain zuzen ere, hasiera-hasierako prozesu hau da Gaiker-IK4 euskal iker-zentruaren egitekoa. Hots, zelan lortu oinarrizko haria, suari zein korronte elektrikoari aurre egingo diona eta baldintza horietan aritu beharreko langileak arrisku horietatik babestuko dituena.

    Oinarrizko hari edo oihal-mota honek beste hainbat gaitasun ere izango du, garbitzeko premiarik eza esaterako, eguzki-argiaren eraginez berez garbituko da-eta. Baita zenbait egokipen eta berezitasun ere, hainbat meteorologi-baldintzaren edota osasun-larrialdi bereziren arabera.

    Safeprotex deitu proiektu hau 2010 urtean sortu zen eta, aldez aurretik erabakitako egitarauaren arabera, aurtengo urrian amaitzekotan edo.

     
  • Malatuz honaindi, Malatuz haraindi

    Gaur egun Malatu zuhaitza gogorarazten digun gurutzea nora ezean dago, Luiaondon, inora ez doan bide bazter antzu, apal, goibel eta erdi ezkutuan. Ez dut nik esango haren gorazarrez oroitarritzar handi-mandirik jarri beharko litzatekeenik baina, nago, bere memoria onaz sarri harrotzen den Herriak ez ote dion zertxobait gehiago zor, non dagoen jakiteko seinaletxoren bat edo beste baino ez bada ere.

     

    Egunen batez agertuko da, gure goizeko izarra

    bere odeietan inguru dela, Jaun Zuriaren itzala.

    Eta orduan zainetan bada, ibero zarren odola.

    biziak eman esanez biba, Jaungoikoa eta Arbola.

    Iparragirrek kantatua da duela 150 urte inguru eta, jakina, zenbaitek pentsa lezake Gernikako Arbolaz ziharduela, baina, behar bada, Jaun Zuriaren aipamena tarteko, urretxuarrak Araiako Malatu arbola zuen gogoan ahapaldi hori burutzerakoan.

    Araiako Malatu zuhaitzaren aurrenengo erreferentzietako bat Lope Gartzia Salazar jauntxoak eman zuen (Crónicas de Vizcaya, 1454): y bino allí en ayuda de los biscaynos Don Sancho de Stegures, Señor de Durango, y obieron allí su pelea, mucho porfiada y recia, y fue allí vencido y muerto el yjo del rrey de León y muchos de los suyos yacen enterrados en Arrigorriaga, que quiere decir en castellano peña bermexa Ensangrentada; y fueron en el alcance asta el árbol gafo de Luyando, y, porque no pasaron adelante en el alcance, le llamaron el árbol gafo; y con la gran alegría que ovieron y porque el dicho Don Zuria provó mucho bien por sus manos, tomáronlo por Señor y alcanzáronlo por Conde de Biscaya, y partieron con él los montes y los monasterios a medias, y prometiéronle de ir con él cada y cuando que menester lo obiesen hasta aquel árbol gafo a su costa dellos y con armas y sin sueldo y que, si dende allí adelante les quisiese llevar, que les diese sueldo.

    Hau da, Malatu zuhaitzak adierazten zuela, ordurako, bizkaitarren ardurapeko arma-barrutiaren mugarria. Arbolaz honaindi, musu truk gudukatzeko gertu egon ohi ziren “aitaren etxea defenditzeko”; arbolaz haraindi, aldiz, diru truk baino ez.

    Inoiz aipatu izan da Jaun Zuria eta Arrigorriagako gudua ez ote zituen Lope Gartzia Salazarrek asmatu, baina Andrés E. de Mañaricua historialariak esan bezala: “Se ha dicho con excesiva ligereza por alguien, que la leyenda de la batalla de Arrigorriaga se la inventó Lope García de Salazar. Esto no es verdad. Tan no es verdad que un siglo antes que Lope García de Salazar, había hablado ya de este episodio el conde Pedro de Barcelos”.

    Badirudi, gertari hauek 840 urtetik 880ra bitartean jazo zirela, bizkaitarrek Leongo erregeren gudariak Padurako guduan garaitu eta Luiaondoraino uxatu zituztenean. Dena den, badirudi 1603 urterako galdua zela Malatu zuhaitza eta, geroztik, Bizkaiko Batzar Nagusiek haren ordez eta oroimenez oraino bertan dirauen gurutzea eraiki zutela. Gurutze ostean dagoen zuhaitza, berriz, Gernikako Arbolaren kimua omen.

     

    Malatu gurutzea eta, ostean, Gernikako Arbolaren kimua, Araiako Luiaondon